لوریج در کریپتو؛ دو لبهٔ سود و لیکویید

لوریج جذاب‌ترین دکمهٔ پنل معاملاتی و خطرناک‌ترین آن است؛ دکمه‌ای که در کریپتو تا ۱۰۰ برابر هم بالا می‌رود و در همان صفحه، پروفایل معامله‌گرهای سوخته را هم می‌شود نوشت. واقعیت ساده است: لوریج نه سود را چند برابر می‌کند، نه ضرر را — هر دو را با هم. در این نوشته ریاضی آن را با یک محاسبهٔ کامل می‌بینیم و قواعد بقای آن را می‌چینیم. سند کامل ماجرا در درس لوریج و مارجین در کریپتو است.

لوریج چیست؟ قرضِ لحظه‌ای از صرافی

وقتی با لوریج ۱۰ برابر پوزیشن می‌گیری، صرافی مبلغ سرمایهٔ تو را ۹ برابر قرض می‌دهد تا پوزیشن بزرگ‌تری باز کنی؛ بهای این قرض، وثیقه‌ای است که از تو می‌گیرد: مارجین. مارجین اولیه همان پولی است که خودت می‌گذاری و اگر بازار مخالف پیش برود و مارجین نگهدارنده به سطح بحرانی برسد، صرافی پوزیشن را به‌اجبار می‌بندد؛ به این لحظه لیکویید می‌گویند و نتیجه‌اش از دست رفتن تقریباً کل همان مارجین است.

محاسبهٔ عملی؛ ریاضی لوریج ۱۰ برابر

فرض کن ۵۰۰ تتر مارجین می‌گذاری و با لوریج ۱۰ برابر روی بیت‌کوین در قیمت ۸۵٬۰۰۰ پوزیشن می‌گیری. اندازهٔ پوزیشن می‌شود ۵۰۰ × ۱۰ = ۵٬۰۰۰ تتر و هر حرکت ۱٪ قیمت، یعنی ۱۰٪ِ مارجین تو. اگر قیمت فقط ۹٪ مخالف پیش برود، ضرر ۵٬۰۰۰ × ۰٫۰۹ = ۴۵۰ تتر است؛ با احتساب کارمزد و مارجین نگهدارنده، قیمت لیکویید تقریباً همان‌حوالی کمتر از ۱۰٪ فاصله نصب می‌شود. حالا نوسان معمول روزانهٔ بیت‌کوین را به یاد بیاور که به‌راحتی از ۴ تا ۶٪ در روز تکان می‌خورد؛ می‌بینی که لوریج ۱۰ برابر روی این دارایی، یعنی قمار روی یک روزِ معمولیِ بازار.

جدول سوختن؛ هر لوریج چند درصد جا دارد؟

• لوریج ۲ برابر: حرکت تقریباً ۵۰٪ مخالف تا مرز لیکویید — جا برای نفس‌کشیدن.
• لوریج ۵ برابر: حدود ۲۰٪ مخالف — هنوز معقول برای معامله‌گر آموزش‌دیده.
• لوریج ۱۰ برابر: حدود ۱۰٪ مخالف — در سایهٔ یک موج روزانهٔ عادی.
• لوریج ۲۰ برابر و بالاتر: چند درصد و تمام؛ قلمرو اسکلپرهای حرفه‌ای، نه تو.

این جدول تقریبی است و فاصلهٔ دقیق به مارجین نگهدارندهٔ صرافی، کارمزد و نوع قرارداد بستگی دارد؛ اما به‌عنوان نقشهٔ ذهنی وفادار است. قاعدهٔ عملی حرفه‌ای‌ها: لوریج را از روی «چند برابر سود می‌خواهم» انتخاب نکن؛ از روی فاصلهٔ استاپ تا قیمت لیکویید انتخاب کن. اگر استاپ‌ات ۳٪ دورتر است، لوریجی انتخاب کن که قیمت لیکویید بسیار دورتر از استاپ بماند تا معامله با استاپِ خودت بسته شود، نه با سوختن مارجین. منطق همین‌جا در کنار حد ضرر و قیمت لیکویید کامل باز شده است.

ایزولیت یا کراس؛ مهار شعله

در مارجین ایزولیت، فقط همان مبلغی که برای این پوزیشن گذاشته‌ای در خطر است؛ اگر بسوزد، بقیهٔ حساب سالم می‌ماند. در کراس، کل موجودی‌ات وثیقه است و یک پوزیشن بد، می‌تواند حساب را تا ته بکشد. برای هر کسی که تازه با لوریج آشنا می‌شود، انتخاب ایزولیت به‌همراه لوریج پایین، دیوار آتشین ساده‌ای است که محدودهٔ فاجعه را از اول مشخص می‌کند.

لوریج بزرگ، سودهای بزرگ نساخته است؛ فقط تاریخِ از دست رفتنِ سرمایه‌ها را کوتاه‌تر کرده.

قدم بعدیِ منطقی، یادگیری فرمولی است که حجم هر پوزیشن را از روی ریسکِ مجاز حساب می‌سازد؛ آن را در حجم پوزیشن در کریپتو؛ فرمول و مثال دنبال کن تا لوریج همیشه در خدمت سایزِ محاسبه‌شده باشد، نه برعکس.