محاسبهٔ پیپ در عمل؛ طلا و جفت‌ارزهای مختلف

هر محاسبهٔ پیپ در دنیا با سه سوالِ سادهٔ پشت‌سرهم شروع می‌شود. سوالِ اول: «دلار، ارزِ متقابلِ جفت است یا نه؟» اگر جواب بله باشد — مثل EUR/USD و GBP/USD — پیپ رقمِ چهارمِ اعشار است و ارزشِ هر پیپِ لاتِ استاندارد دقیقاً ۱۰ دلار؛ بدونِ هیچ تبدیلی. سوالِ دوم: «ین در جفت هست؟» اگر بله — مثل USD/JPY و GBP/JPY — پیپ به رقمِ دومِ اعشار می‌نشیند و ارزشش ابتدا «ین» است که باید به دلار تبدیل شود.

و سوالِ سوم: «نمادم اصلاً جفت‌ارز هست یا کالا؟» برایِ طلا، نقره و نفت، اصلاً از رقمِ چهارمِ اعشار حرف نمی‌زنیم؛ واحدِ سنجش، «دلارِ حرکت» است. هر سهٔ این مسیرها را در ادامهٔ همین درس، با مثال اجرا می‌کنیم؛ فعلاً این نقشه را در ذهنت نصب کن: قبل از شمارش، اول نوعِ مسیر را انتخاب کن.

این نظم شاید جزئی به نظر برسد، اما دقیقاً همان چیزی است که مبتدی را از حرفه‌ای جدا می‌کند: مبتدی اول عدد می‌شمارد و بعد می‌فهمد اشتباه شمرده؛ حرفه‌ای اول «مسیر» را تشخیص می‌دهد و بعد با اطمینان می‌شمارد. نتیجهٔ این نظم، چیزی نیست جز آن سوالِ حیاتی که همیشه قبل از اردر باید جوابش را داشته باشی: «اگر استاپم بخورد، چند دلار می‌بازم؟»

طلا؛ قیمت با ارزش قرارداد فرق دارددیاگرام آموزشی

بزرگ‌نمایی

دقت کن در این خانواده، دلار «ارزِ متقابل» (دومیِ جفت) است؛ مثل EUR/USD و GBP/USD و AUD/USD و NZD/USD. پیپ همان رقمِ چهارمِ اعشار است و چون حسابِ تو هم دلاری است، تبدیلی هم در کار نیست: ارزشِ هر پیپ = حجم × ۰٫۰۰۰۱. با لاتِ استاندارد ۱۰۰ دلار؟ نه — دقیقاً ۱۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۰۱ = ۱۰ دلار.

مثالِ شمرده: GBP/USD از ۱٫۲۷۰۰ به ۱٫۲۷۴۸ می‌رود. ۴۸ پیپ حرکت. با ۰٫۲ لات، ارزشِ هر پیپ = ۲ دلار ← سود یا ضرر = ۴۸ × ۲ = ۹۶ دلار. همان مسیرِ سه‌ثانیه‌ای: دلارمتقابل؟ بله. پیپ‌ها؟ ۴۸. ارزشِ هر پیپ با حجمِ من؟ ۲ دلار. تمام.

نکتهٔ ظریف دربارهٔ رقمِ پنجم: اگر پلتفرمت GBP/USD را ۱٫۲۷۴۸۳ نشان می‌دهد، آن ۳ آخرِ ریز، پیپت است (سه‌دهمِ پیپ). در شمارشِ پیپِ کامل تغییری نمی‌گذارد؛ فقط در مقایسهٔ اسپردِ بروکرها به کارت می‌آید که در درسِ قبل دیدی.

در جفت‌های ینی پیپ رقمِ دومِ اعشار است؛ محاسبهٔ سودِ دلاری سه گام دارد. گامِ اول — شمردن: USD/JPY از ۱۵۱٫۲۰ به ۱۵۱٫۴۵ رفته = ۲۵ پیپ. گامِ دوم — ینی: هر پیپِ لاتِ استاندارد = ۱۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۱ = ۱٬۰۰۰ ین؛ پس ۲۵ × ۱٬۰۰۰ = ۲۵٬۰۰۰ ین. گامِ سوم — دلار: تقسیم بر نرخِ لحظه‌ایِ USD/JPY: ۲۵٬۰۰۰ ÷ ۱۵۰ ≈ ۱۶۶ دلار.

چرا تقسیم؟ چون سودِ تو در «ین» متولد شده و حسابت دلاری است؛ برای تبدیلِ ین به دلار باید بر نرخِ دلار/ین تقسیم کنی — همین. و چون این نرخِ تقسیم مدام حرکت می‌کند، ارزشِ دلاریِ پیپِ ینی «شناور» است: در نرخِ ۱۴۰ هر پیپِ لات ≈ ۷٫۱ دلار و در نرخِ ۱۶۰ ≈ ۶٫۳ دلار.

مثالِ معکوس برایِ تثبیت: فروشِ ۰٫۱ لاتِ EUR/JPY در ۱۶۴٫۱۰ و بستن در ۱۶۳٫۸۵. حرکت = ۲۵ پیپ به نفعِ فروشنده. ارزشِ هر پیپِ مینی = ۱۰۰ ین؛ دلاری‌اش ≈ ۱۰۰ ÷ ۱۵۰ ≈ ۰٫۶۶ دلار. سود = ۲۵ × ۰٫۶۶ ≈ ۱۶٫۵ دلار. ببین چطور سه گام، روی هر حجمی، همان ساختار را تکرار می‌کند؟

گروهِ سوم، جفت‌هایی است که دلار در آن‌ها «ارزِ پایه» است اما ارزِ متقابل‌شان دلار نیست: USD/CHF و USD/CAD. پیپ همچنان رقمِ چهارمِ اعشار است؛ اما ارزشِ هر پیپ ابتدا در «فرانک» یا «دلارِ کانادا» حساب می‌شود: ۱۰۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۰۰۱ = ۱۰ واحد از ارزِ متقابل.

مثال: خریدِ ۱ لاتِ USD/CHF در ۰٫۸۸۴۰ و بستن در ۰٫۸۸۷۵ → ۳۵ پیپ سود = ۳۵ × ۱۰ = ۳۵۰ فرانک. برایِ دلاری‌شدنش، تقسیم بر نرخِ لحظه‌ایِ USD/CHF: ۳۵۰ ÷ ۰٫۸۸۷۵ ≈ ۳۹۴ دلار. دقت کن: چون نرخِ فرانک زیرِ ۱ است، سودِ دلاری از سودِ فرانکی «بزرگ‌تر» می‌شود — همان منطقِ ین، فقط برعکس.

نکتهٔ عملی: USD/CAD هم همین‌طور است (هر پیپِ لات = ۱۰ دلارِ کانادا که با تقسیم بر نرخِ USD/CAD دلاری می‌شود). با همان قاعدهٔ سرانگشتی: «۱۰ واحدِ ارزِ متقابل، به‌ازایِ هر پیپِ لاتِ استاندارد» — سه خانوادهٔ دیگرِ محاسبه هم دقیقاً همین جمله را تکرار می‌کنند؛ فقط واحدِ آخر فرق دارد.

جفت‌هایی مثل EUR/GBP یا EUR/AUD، دلار ندارند؛ «متقاطع» نامیده می‌شوند. محاسبهٔ کاملشان دو تبدیل لازم دارد (ارزشِ پیپ در ارزِ متقابل، بعد تبدیل به دلار با یک جفتِ واسط) — اما برایِ معامله‌گرِ خرد، همین‌قدر کافی است: پیپ همچنان رقمِ چهارمِ اعشار است و ارزشِ هر پیپِ لاتِ استاندارد «حدودِ» ۱۰ واحدِ ارزِ متقابل است؛ مثلاً EUR/GBP هر پیپِ لات ≈ ۱۰ پوند که دلاری‌اش حدودِ ۱۲ تا ۱۳ دلار است.

چرا با تقریب کار می‌کنیم؟ چون مقدارِ دقیقِ ارزشِ پیپِ متقاطع، در لحظهٔ اردر از پنجرهٔ معاملهٔ پلتفرمت قابل‌مشاهده است — پلتفرم این دو مرحلهٔ تبدیل را خودش انجام می‌دهد. کارِ تو در این مرحلهٔ مسیر این است که «مرتبهٔ بزرگی» عدد را بدانی تا حجمِ احساسی نزنی؛ نه این‌که جایِ ماشین را بگیری.

مثالِ ذهنیِ کافی: EUR/AUD از ۱٫۶۵۲۰ به ۱٫۶۵۸۰ رفت = ۶۰ پیپ. با ۰٫۱ لات، هر پیپ ≈ ۱ دلارِ استرالیایی؛ سود ≈ ۶۰ دلارِ استرالیایی ≈ ۴۰ دلارِ آمریکایی. این «≈» برایِ تصمیمِ حجم کافی است؛ عددِ دقیق را پلتفرم موقعِ اردر به تو می‌دهد.

طلا مهم‌ترین نمادِ معامله‌گریِ ماست؛ پس محاسبه‌اش را دقیق و کامل یاد بگیر. قیمتِ طلا معمولاً با دو رقمِ اعشار نشان داده می‌شود: ۲٬۳۵۲٫۴۰. در این‌جا دو واحدِ اندازه‌گیری داریم: «پوینت» هر ۰٫۰۱ دلار حرکت است و «پیپِ» رایجِ بازار هر ۰٫۱ دلار. پس فاصلهٔ ۲٬۳۵۲٫۴۰ تا ۲٬۳۴۹٫۹۰ = ۲٫۵۰ دلار = ۲۵ پیپ = ۲۵۰ پوینت. سه شکلِ گفتنِ یک عدد — تو هر سه را باید بشناسی.

حالا ارزشِ دلاری. قراردادِ استانداردِ طلا در اکثرِ بروکرها ۱۰۰ اونس است؛ پس ۱ لات یعنی هر ۱ دلارِ حرکت = ۱۰۰ دلار سود/ضرر، و هر پیپِ ۰٫۱ دلاری = ۰٫۱ × ۱۰۰ = ۱۰ دلار. جالب نیست؟ پیپِ طلا هم مثلِ جفت‌های دلارمتقابل، هر پیپِ لاتش ۱۰ دلار است — ۰٫۱ لات (۱۰ اونس) هر پیپ = ۱ دلار و ۰٫۰۱ لات (۱ اونس) هر پیپ = ۰٫۱ دلار.

مثالِ کاملِ معامله: خریدِ ۰٫۰۵ لاتِ XAU/USD در ۲٬۳۵۲٫۴۰، استاپ در ۲٬۳۴۹٫۹۰ و هدف در ۲٬۳۶۰٫۰۰. ریسک = ۲٫۵۰ دلارِ حرکت × ۵ اونس = ۱۲٫۵ دلار؛ سودِ هدف = ۷٫۶ دلار × ۵ = ۳۸ دلار. نسبتِ ریسک به ریوارد ≈ ۱ به ۳ — و همه‌اش از یک ضربِ ساده بیرون آمد: «حرکتِ دلاری × تعدادِ اونس».

دو هشدارِ عملی: اول، بعضی بروکرها طلای «سه‌رقمی» (۲٬۳۵۲٫۴۰۵) یا قراردادِ ۱۰-اونسی دارند — قبلِ معامله، مشخصاتِ قرارداد را در پنجرهٔ Symbol چک کن. دوم، اسپردِ طلا معمولاً ۲۰ تا ۳۵ سنت (یعنی ۲ تا ۳٫۵ پیپ) است؛ در حسابِ حجمِ معامله‌ات، این هزینه را هم ببین. توجه: اگر بروکرت طلای ۳ رقمِ اعشار دارد، همان منطق جریان دارد — فقط «پوینت» آن ۰٫۰۰۱ است.

حالا که هر مسیر را جداگانه رفتی، همه را یک‌جا ببین و این جدول را — نه حافظه‌ات — مرجعِ روزمره‌ات کن: EUR/USD و GBP/USD: پیپ رقمِ چهارم، هر پیپِ لات = ۱۰ دلارِ ثابت. USD/CHF و USD/CAD: پیپ رقمِ چهارم، ۱۰ فرانک/۱۰ کانادا با تبدیل. USD/JPY و EUR/JPY: پیپ رقمِ دوم، ۱٬۰۰۰ ین با تبدیل. جفت‌های متقاطع: رقمِ چهارم، ≈ ۱۰ واحدِ ارزِ متقابل. XAU/USD: پیپ = ۰٫۱ دلار، هر پیپِ لات = ۱۰ دلارِ ثابت.

شباهتِ قشنگِ جدول را ببین: در هر سطر، «هر پیپِ لاتِ استاندارد» تقریباً ۱۰ واحدِ چیزی است که ارزِ متقابلِ نماد است — ۱۰ دلار، ۱۰ فرانک، ۱۰ کانادا، ۱٬۰۰۰ ین (ین کوچک‌تر است) و در طلا ۱۰ دلار. این یک قاعدهٔ فراگیر، یادسپاریِ جدول را به یک جملهٔ کوتاه تبدیل می‌کند.

و آخرین ستونِ ذهنیِ جدول: «چقدر رویِ ریسکِ من اثر دارد؟» جفت‌های دلاری و طلا = کاملاً قطعی؛ ینی/فرانک/کانادا = کمی شناور؛ متقاطع = تقریبی. هر چه شناورتر، بیشتر باید قبلِ اردر، عددِ پنجرهٔ معامله را چک کنی تا حجم با ریسکِ برنامه‌ات بخواند.

اینجا شش سناریو آورده‌ام؛ اول خودت حساب کن، بعد با جواب‌ها مقایسه کن. یک: EUR/USD از ۱٫۰۸۴۰ به ۱٫۰۸۸۲ با ۰٫۳ لات → ۴۲ پیپ × ۳ دلار = ۱۲۶ دلار سود. دو: USD/JPY از ۱۵۱٫۲۰ به ۱۵۰٫۹۵ با ۱ لات فروش → ۲۵ پیپ × ۱٬۰۰۰ ین ÷ ۱۵۰٫۹۵ ≈ ۱۶۵ دلار سود.

سه: XAU/USD خریدِ ۰٫۱ لات از ۲٬۳۵۰٫۰۰ تا ۲٬۳۵۵٫۸۰ → ۵٫۸ دلار × ۱۰ اونس = ۵۸ دلار سود. چهار: GBP/USD فروشِ ۰٫۵ لات، استاپِ ۴۸ پیپی → ۴۸ × ۵ = ۲۴۰ دلار ضررِ برنامه‌ریزی‌شده (عمداً — عدد را قبل از اردر می‌دانی).

پنج: USD/CHF خریدِ ۱ لات از ۰٫۸۸۴۰ تا ۰٫۸۸۷۵ → ۳۵ پیپ = ۳۵۰ فرانک ÷ ۰٫۸۸۷۵ ≈ ۳۹۴ دلار. شش: EUR/AUD خریدِ ۰٫۱ لات از ۱٫۶۵۲۰ تا ۱٫۶۵۸۰ → ۶۰ پیپ × ~۱ دلارِ استرالیایی ≈ ۶۰ AUD ≈ ۴۰ دلار. اگر پنج‌تای اول را درست زدی، محاسبهٔ پیپ عملاً در تسلطِ توست.