انواع اردر؛ مارکت، لیمیت و استاپ

اردر مارکت یعنی «هر قیمتی که الان هست، بخر یا بفروش». صرافی اردر تو را فوراً با بهترین سفارشِ موجودِ طرف مقابل می‌بندد؛ تضمینِ اجرا، بدون تضمینِ قیمت. در جفت پرنقد مثل BTC/USDT این «بدون تضمین» تقریباً بی‌هزینه است: اسپرد حدود ۰٫۰۱٪ است و اردرت همان لحظه پر می‌شود؛ فوریت، تقریباً رایگان است.

اما همان اردر در جفت خشک، سلاح در رو است. مثال عددی: آلتی با اسپرد ۰٫۷٪ و عمق کم؛ مارکتِ خرید یعنی پرداختنِ Ask و در فروشِ بعدی، دریافتِ Bid — یعنی از همان ثانیهٔ اول حدود ۰٫۷٪ عقب‌ایستاده‌ای؛ با کارمزد تیکر ۰٫۱٪، جمعاً حدود ۰٫۸٪. اگر هدف کوتاه‌مدت تو ۲٪ باشد، نزدیک نیمی از آن را پیش از شروع بازی داده‌ای؛ بازی‌ای که هنوز شروع نشده، نتیجه‌اش قطعی نیست.

پس قاعده را همین‌جا حک کن: مارکت فقط دو جا حق داری — در جفت‌های پرنقد، و در لحظه‌هایی که سرعت از قیمت مهم‌تر است، مثل خروج اضطراری. جای دیگر، مارکت یعنی خریدنِ عجله با پول خودت؛ عجله هم کالای گرانیدر از چیزی است که به‌نظر می‌رسد.

سفارش مارکت و لیمیتدیاگرام آموزشی

بزرگ‌نمایی

اردر لیمیت یعنی «فقط با این قیمت یا بهتر». تو قیمت را تعیین می‌کنی؛ صرافی اردرت را در اوردربوک می‌گذارد و اگر بازار به آن برسد، پر می‌شود. مزیت دوم لیمیت این است که معمولاً میکر است: به نقدینگی بازار اضافه می‌کند و کارمزدش از تیکر کمتر است — جزئیات کامل این تفکیک در درسِ کارمزد و اسلیپیج همین فصل می‌آید.

هزینهٔ لیمیت چیست؟ قطعیت. هیچ تضمینی نیست که پر شود؛ در حرکت‌های تیز، قیمت ممکن است از لیمیتت رد شود و معامله بدونِ تو ادامه پیدا کند. تو ۰٫۰۵ بیت‌کوین را لیمیت گذاشته‌ای روی ۹۲٬۵۰۰؛ اگر پر شود، معامله مال توست؛ اگر نشود، فقط یک فرصت از دست رفته — نه سودی، نه زیانی. لیمیت، ریسک اجرا را از حسابت به «فرصت‌ها» منتقل می‌کند و این، معامعه‌ای است که معامله‌گر قانون‌مند هر روز امضایش می‌کند.

جای درست لیمیت، ورود روی سطوحِ ازپیش‌تعیین‌شده است: حمایت، مقاومت، خط روند، محدودهٔ اصلاح. هر جا تحلیلت گفته «می‌خواهم فقط این‌جا بخرم»، لیمیت ابزارِ وفاداری به پلن است؛ مارکت در همان‌جا، ابزارِ فروپاشیدن پلن. درس‌های حمایت و مقاومت در سطح ۳ همین دنیا، خودِ سطوح را دقیق‌تر یادت می‌دهند.

دفتر سفارش اسپاتدیاگرام آموزشی

بزرگ‌نمایی

بیا یک ورود کامل را از اول تا آخر اجرا کنیم. تحلیل: بیت‌کوین در اصلاح است و حمایت مهمِ چارت چهار ساعته در محدودهٔ ۹۲٬۵۰۰ — سوئینگِ قبلی بازار — نشسته است. پلن: خرید لیمیت روی ۹۲٬۵۰۰، استاپ زیر حمایت در ۸۹٬۸۰۰ (پشتِ سطح، نه چسبیده به آن) و تارگت، مقاومت بالایی در ۱۰۰٬۷۰۰. سه عدد، پیش از هر کلیکی نوشته شد.

محاسبات: ریسکِ هر بیت‌کوین = ۹۲٬۵۰۰ − ۸۹٬۸۰۰ = ۲٬۷۰۰ دلار (حدود ۲٫۹٪)؛ ریواردِ هر بیت‌کوین = ۱۰۰٬۷۰۰ − ۹۲٬۵۰۰ = ۸٬۲۰۰ دلار (حدود ۸٫۹٪)؛ پس ریسک به ریوارد حدود ۱ به ۳ است. حساب ۵٬۰۰۰ دلاری با ریسک ۱٪ یعنی ۵۰ دلار: حجم = ۵۰ ÷ ۲٬۷۰۰ حدود ۰٫۰۱۸۵ بیت‌کوین — پوزیشنی به ارزش حدود ۱٬۷۱۰ دلار در لحظهٔ ورود.

سناریوها را کامل ببین: اگر لیمیت پر شود و تارگت بخورد، سود = ۰٫۰۱۸۵ × ۸٬۲۰۰ حدود ۱۵۲ دلار، یعنی حدود ۳٪ حساب؛ اگر استاپ بخورد، زیان = ۰٫۰۱۸۵ × ۲٬۷۰۰ حدود ۵۰ دلار، همان ۱٪ قانونی؛ و اگر قیمت اصلاً به ۹۲٬۵۰۰ نرسد و برگردد بالا؟ هیچ اتفاقی نمی‌افتد — اردر باز می‌ماند یا لغوش می‌کنی، با زیانِ صفر. این است آرامشِ معاملهٔ اجراشده با قانون.

فرم واقعی ثبت اردر در صرافیچارت واقعی

بزرگ‌نمایی

اردارهای استاپ برای خروج نوشته شده‌اند، نه ورود. استاپ‌مارکت: وقتی قیمت به حدِ مشخص برسد، یک اردر مارکت می‌شود — اجرای نزدیک به تضمینی، با پذیرشِ اسلیپیج. استاپ‌لیمیت: وقتی قیمت به حد برسد، یک لیمیت با قیمتِ تعیین‌شدهٔ تو می‌شود — کنترلِ قیمت، با ریسکِ اجرا نشدن. تفاوت این دو، در روزهای آرام اسمزادگی است و در روزهای بحران، مرزِ بقا و نابودی.

تفاوت را در سناریوی کرش ببین. تو در ۹۶٬۵۰۰ خریده‌ای و استاپت را ۹۲٬۶۰۰ گذاشته‌ای. یک شب، ریزشِ تیز: قیمت در چند دقیقه از ۹۳٬۰۰۰ به ۹۱٬۸۰۰ می‌رود و بعد در ۸۸٬۰۰۰ می‌خوابد. استاپ‌مارکتِ تو جایی حدود ۹۲٬۳۰۰ تا ۹۲٬۵۰۰ بسته شده — اسلیپیجِ چند دهم درصد، زیان کنترل‌شده. اما استاپ‌لیمیتی که قیمتِ لیمیتش را ۹۲٬۵۰۰ گذاشته بودی، در سرعتِ ریزش شاید هیچ‌وقت پر نشد و تو را با پوزیشنِ باز در ۸۸٬۰۰۰ تنها گذاشت: زیانِ حدود ۸٫۸٪ به‌جای حدود ۴٪.

قاعدهٔ تریدپرو: برای استاپِ زیان، استاپ‌مارکت پیش‌فرض است. استاپ‌لیمیت فقط وقتی انتخاب می‌شود که کنترلِ دقیق قیمت برایت حیاتی است، رفتارش را می‌شناسی و در جفت‌های پرنقد کار می‌کنی. درِ خروجِ اضطراری نباید خودش به قفل تبدیل شود؛ در روزی که همه با هم می‌فروشند، تنها چیزی که باید تضمین شده باشد، خروجِ خودت است.

OCO (یکی لغو می‌کند دیگری را) یعنی دو اردرِ لینک‌شده: تارگتِ سود و استاپِ زیان. به‌محض اجرای یکی، دیگری خودکار لغو می‌شود. مثال عددی: خرید ۰٫۱ اتریوم در ۳٬۲۰۰ دلار؛ OCO با تارگت ۳٬۵۲۰ و استاپ ۳٬۰۴۰. سود در تارگت = ۰٫۱ × ۳۲۰ = ۳۲ دلار؛ زیان در استاپ = ۰٫۱ × ۱۶۰ = ۱۶ دلار؛ یعنی ریوارد، دو برابرِ ریسک (۱ به ۲) — و هیچ‌کدام به بیداری تو وصل نیست.

ارزش واقعی OCO روانی است، نه فنی: معامله با تارگت و استاپِ ازپیش‌نوشته «ست می‌شود» و تو از صفحه دور می‌شوی. بازار شب‌ها هم می‌چرخد، اما معامله‌ات دیگر به چارت‌خوردنِ تو وصل نیست. حالتِ برعکس، معاملهٔ بدون خروجِ قانون‌مند است که در ویکِ سه بامداد، هیچ مدافعی ندارد و صبح، با یک تصمیمِ خسته و عجول روبه‌رو می‌شود.

یک دقت اجرایی: OCO در همهٔ جفت‌ها و همهٔ صرافی‌ها یکسان نیست؛ در بعضی حالت‌ها فقط روی لیمیت‌ها کار می‌کند و استاپ را باید جدا بگذاری. قابلیت‌های حساب معاملاتی‌ات را قبل از پوزیشنِ واقعی، با یک مبلغ کوچک تست کن — نه در دلِ بحران؛ بحران، بدترین کلاسِ آموزش است.

جمع‌بندی اجرایی در یک نقشه: برای ورودِ لحظه‌ای در جفت پرنقد، مارکت مجاز است؛ برای ورود روی سطوح تحلیلی، لیمیتِ ازپیش‌نوشته؛ برای استاپِ زیان، استاپ‌مارکت؛ برای تارگتِ سود، لیمیت روی مقاومت یا هدفِ محاسبه‌شده؛ و برای بستنِ دو سرِ معامله با هم و دور شدن از صفحه، OCO. هر اردر ابزاری است با کاربردِ مشخص — نه مدالِ حرفه‌ای‌بودن و نه نشانهٔ جسارت.

خطای رایج و پرهزینه، «مارکت به هر چی» است: معامله‌گری که در آلت کم‌نقد با مارکت می‌خرد و با مارکت می‌فروشد، در هر رفت‌وبرگشت، اسپردِ کامل و دو کارمزدِ تیکر می‌دهد و در روزِ پرتنش، اسلیپیج هم اضافه می‌شود؛ جمعش می‌شود مالیاتِ پنهانِ بی‌برنامگی. برعکسش هم خطاست: گذاشتنِ لیمیتِ وسطِ نوسان برای معامله‌ای که همین حالا باید بسته شود — اردرِ درست، تابعِ هدفِ معامله است نه عادتِ انگشتت.

تمرین عملی این درس: روی یک جفت پرنقد، یک چرخهٔ کامل اجرا کن — لیمیتِ ورود، استاپ‌مارکت، لیمیتِ تارگت یا OCO — با مبلغی که زیانِ احتمالی‌اش برایت هزینهٔ آموزش باشد. اجرای قانون‌مند هم مهارت است و مثل هر مهارتی با تکرارِ درست ساخته می‌شود؛ اولین بارِ واقعی، نباید با سرمایهٔ اصلی اتفاق بیفتد.