سایز پوزیشن در اسپات و فیوچرز

فرمول این است: حجم پوزیشن (دلار) = (سرمایه × ریسک٪) ÷ (فاصلهٔ ورود تا استاپ به درصد). سه خوراک دارد: پول تو، درصدِ ریسکی که در درسِ ریسک ثابت درصدی همین فصل نوشتی، و فاصلهٔ استاپ که درسِ استاپ‌لاس همین فصل منطقش را می‌دهد. حاصلش، بزرگ‌ترین پوزیشنی است که خوردنِ استاپ دقیقاً همان ضررِ برنامه‌ریزی‌شده را بسازد.

چرا تقسیم؟ چون ریسکِ ثابت را بین دو متغیر پخش می‌کند: فاصلهٔ استاپ و حجم. استاپِ نزدیک با پوزیشنِ بزرگ و استاپِ دور با پوزیشنِ کوچک، هر دو به یک ضررِ یکسان می‌رسند. هر بلای اصلی حساب‌های کریپتو — از لیکوییدِ ناگهانی تا ضررِ ۲۰ درصدیِ یک معامله — ریشه در شکستنِ همین تعادل دارد: حجمی که با فاصلهٔ استاپش حروف‌نشانه نکرده‌اند.

شکلِ ذهنیِ فرمول هم ارزش حفظ‌کردن دارد: سهمِ پوزیشن از حساب = ریسک٪ ÷ فاصلهٔ استاپ٪. مثلاً ریسک ۱٪ با استاپِ ۵٪ یعنی پوزیشنی به اندازهٔ یک‌پنجم حساب. این نسخهٔ ساده‌شده، ابزارِ کنترلِ همان‌جایی است: قبل از زدن هر اردری، حاصلش را در سرت حساب می‌کنی و با عددِ صفحهٔ صرافی مقایسه می‌کنی.

حجم، ریسک و لیکویید را جدا کندیاگرام آموزشی

بزرگ‌نمایی

سناریو: حساب ۵٬۰۰۰ دلار، پلان ریسک ۱٪، و ستاپِ خرید روی بیت‌کوین حدود ۹۴٬۰۰۰ با استاپِ ساختاری ۹۰٬۵۰۰ — زیر حمایتِ مهم، همان‌طور که درسِ حمایت و مقاومت در سطح ۳ همین دنیا یاد داد. قدم اول: ریسکِ مجاز = ۵٬۰۰۰ × ۰٫۰۱ = ۵۰ دلار. قدم دوم: فاصلهٔ استاپ = ۹۴٬۰۰۰ − ۹۰٬۵۰۰ = ۳٬۵۰۰ دلار؛ به درصد: ۳٬۵۰۰ ÷ ۹۴٬۰۰۰ = حدود ۳٫۷۲٪.

قدم سوم، خودِ فرمول: حجم = ۵۰ ÷ ۰٫۰۳۷۲ ≈ ۱٬۳۴۳ دلار. اگر مقدارِ کوین می‌خواهی، دو راه داری: ۱٬۳۴۳ ÷ ۹۴٬۰۰۰ = ۰٫۰۱۴۲۹ بیت‌کوین، یا سرراست‌تر: ۵۰ ÷ ۳٬۵۰۰ = ۰٫۰۱۴۲۹ — یعنی عملاً حدود ۰٫۰۱۴۳ BTC که با گردکردن به بالا ارزشی حدود ۱٬۳۴۴ دلار می‌سازد.

حالا آزمونِ درستی: اگر استاپ بخورد، ضرر = ۰٫۰۱۴۳ × ۳٬۵۰۰ ≈ ۵۰ دلار یعنی دقیقاً ۱٪ حساب — فرمول کارش را کرد. به نسبت‌ها هم دقت کن: این پوزیشن فقط حدود ۲۷٪ حساب توست؛ چون استاپِ ۳٫۷۲ درصدی نسبتاً دور است، پوزیشنِ کوچک لازم دارد. در اسپات لیکویید وجود ندارد و ضررِ نامحدود هم نه — درسِ اسپات یا فیوچرز در سطح ۲ همین دنیا — اما ریسکِ پروژه و ریزش‌های عمیق هست؛ همین سایزِ درست، لایهٔ اولِ دفاع است.

حالا همان حساب ۵٬۰۰۰ دلاری و همان ریسک ۱٪ یعنی ۵۰ دلار، اما روی فیوچرزِ یک آلت با ورود ۳٫۴۰ و استاپ ۳٫۱۶. فاصله = ۳٫۴۰ − ۳٫۱۶ = ۰٫۲۴؛ به درصد: ۰٫۲۴ ÷ ۳٫۴۰ = حدود ۷٫۰۶٪ — آلت‌ها استاپ‌های دورتری می‌خواهند، همان‌طور که درسِ ریسک ثابت همین فصل گفت. حجم = ۵۰ ÷ ۰٫۰۷۰۶ ≈ ۷۰۸ دلار و مقدار = ۷۰۸ ÷ ۳٫۴۰ ≈ ۲۰۸ توکن.

لوریج ۵× وارد ماجرا می‌شود، اما نه آن‌طور که فکر می‌کنی. لوریج اینجا فقط مارجینِ لازم را تقسیم می‌کند: مارجین = حجم ÷ لوریج = ۷۰۸ ÷ ۵ = حدود ۱۴۲ دلار. یعنی از ۵٬۰۰۰ دلارت فقط ۱۴۲ دلار قفل می‌شود و با این حال اگر استاپ بخورد، باز هم ۲۰۸ × ۰٫۲۴ ≈ ۵۰ دلار یعنی ۱٪ حساب می‌سوزد — نه بیشتر. ریسک را فرمول تعیین کرده، نه لوریج.

به تباینِ جالبش دقت کن: ضررِ ۵۰ دلار روی مارجینِ ۱۴۲ دلاری یعنی حدود ۳۵٪ از مارجینِ آن پوزیشن سوخته — لوریج، سرعتِ سوختنِ مارجین را پنج برابر کرده اما سرعتِ سوختنِ حساب را همان ۱٪ نگه داشته. قیمتِ لیکویید این پوزیشن هم حدود ۳٫۴۰ × (۱ − ۱ ÷ ۵) = ۲٫۷۲ است که استاپِ ۳٫۱۶ خیلی قبل از آن می‌ایستد؛ ریاضیِ کاملش در درسِ استاپ‌لاس همین فصل و مبنایش در درسِ لوریج و مارجین در سطح ۲ همین دنیا.

پرخطرترین عادتِ دنیای فیوچرز این است: «۱٬۰۰۰ دلار مارجین آزاد دارم، لوریج ۵× می‌گیرم، پس پوزیشن ۵٬۰۰۰ دلاری باز می‌کنم.» حجم از مارجینِ دمِ دست آمده، نه از فرمول؛ و هیچ‌کس نپرسیده استاپِ این معامله کجاست و اگر بخورد چند دلار می‌برد.

همان اعدادِ مثال دوم را روی این خطا اجرا کنیم: پوزیشن ۵٬۰۰۰ دلاری روی همان آلت با استاپ ۷٫۰۶ درصدی. ضرر در صورت خوردنِ استاپ = ۵٬۰۰۰ × ۰٫۰۷۰۶ ≈ ۳۵۳ دلار. روی حساب ۵٬۰۰۰ یعنی حدود ۷٫۱٪ در یک معامله — هفت برابرِ ریسکِ برنامهٔ تو. با همین منطق، دو معاملهٔ پشت‌سرهمِ بد یعنی −۱۴٪ و زنجیرهٔ چهارمعامله‌ای یعنی حدود −۲۵٪؛ جدولِ بقای درسِ قبل می‌گوید این مسیر به کجا می‌رسد.

ریشهٔ خطا، قاطی‌کردنِ دو نقش است: مارجین، ودیعهٔ صرافی است؛ حجم، میزانِ تعهدِ تو در بازار. وقتی «مارجین دارم» را با «می‌توانم معامله کنم» یکی می‌کنی، لوریجِ ۵× دارد سقفِ تعهدت را پنج برابر می‌کند و فاصلهٔ استاپ هم دارد آن تعهد را به ضررِ واقعی ترجمه می‌کند. ترتیبِ درست همیشه این است: اول استاپ و ریسک و حجم با فرمول، بعد لوریج به‌اندازهٔ مارجینی که راحت داری.

با نسخهٔ ذهنیِ فرمول — سهمِ پوزیشن از حساب = ریسک٪ ÷ استاپ٪ — می‌شود جدولی ساخت که دیگر لازم نیست هر بار کامل حسابش کنی. با ریسک ۱٪: استاپِ ۲٪ یعنی پوزیشن به‌اندازهٔ ۵۰٪ حساب؛ استاپِ ۵٪ یعنی ۲۰٪ حساب؛ استاپِ ۱۰٪ یعنی ۱۰٪ حساب. با ریسک ۲٪: استاپِ ۱۰٪ یعنی ۲۰٪ حساب. و برای آلتِ پرنوسان با ریسک ۰٫۵٪ و استاپِ ۸٪: فقط حدود ۶٪ حساب.

روی حساب ۵٬۰۰۰ این جدول چنین به دردت می‌خورد: ریسک ۱٪ با استاپ ۵٪ ← پوزیشن حدود ۱٬۰۰۰ دلار؛ همان ریسک با استاپ ۱۰٪ ← حدود ۵۰۰ دلار؛ ریسک ۲٪ با استاپ ۲٪ ← پوزیشن تمامِ حساب که یعنی جای استاپ اشتباه است. این ارقام را یک‌بار برای حسابت خودت بنویس و کنارِ صفحهٔ معامله بگذار؛ تجربه نشان می‌دهد هر بررسیِ ده‌ثانیه‌ای با این جدول، یک تصمیمِ حجمِ غلط را پیش از اجرا خنثی می‌کند.

کاربردِ اصلیِ جدول، مقایسه است: عددی که می‌خواهی معامله کنی را با ردیفِ جدول بسنج. اگر اختلافشان زیاد بود، یا ریسکت را آگاهانه تغییر داده‌ای یا چیزی در محاسبه گیر کرده. جدول ذهنی، داوریِ سریع است؛ فرمول کامل، قاضیِ نهایی.

فرمول، دنیای بدونِ هزینه را حساب می‌کند؛ بازارِ واقعی هزینه دارد. درسِ کارمزد و اسلیپیج در سطح ۲ همین دنیا حساب کرد رفت‌وبرگشتِ یک پوزیشنِ تتری حدود ۰٫۱ تا ۰٫۲٪ کارمزد می‌خورد؛ روی پوزیشنِ ۱٬۳۴۴ دلاریِ مثال اول یعنی حدود ۱٫۵ تا ۳ دلار کنارِ ضررِ ۵۰ دلاری. روی آلت با اسپردِ پهن، این رقم چند برابر می‌شود؛ پس ریسکِ مؤثرت همیشه کمی بیش از عددِ پلان است — با ریسکِ ۰٫۹٪ برنامه‌ریزی کن تا با هزینه‌ها روی ۱٪ بایستد.

مقدارِ نهایی را همیشه به پایین گرد کن، نه به بالا. اگر فرمول ۰٫۰۱۴۲۹ بیت‌کوین داد، ۰٫۰۱۴۲ بخر؛ سهمِ نیم‌سودی که از گردکردنِ بالا می‌ماند، در طولِ صدها معامله جمع می‌شود و به ضررِ توست. و بزرگ‌ترین وسوسهٔ بعد از محاسبه: دیدنِ پوزیشنِ «کوچک» و بالا بردنِ حجم با این توجیه که «این‌قدر نمی‌ارزد معامله کنم». پوزیشنِ کوچک نتیجهٔ ریاضیِ استاپِ دور یا ریسکِ پایین است، نه توهین به ستاپ تو.

یک نکتهٔ آخر برای اسپات: نداشتنِ لیکویید و سقفِ ضررِ ۱۰۰ درصدیِ دارایی، یعنیِ امنیتِ نسبی است، نه کامل. درس‌های سطح ۱ همین دنیا گفتند پروژه می‌تواند حذف یا هک شود؛ در آن سناریو سایزِ درست فقط «سایزِ قابلِ تحملِ فاجعه» است. به همین دلیل سهمِ آلت‌های ریز از کلِ پورتفو محدود می‌شود — درسِ مدیریت پورتفولیو در همین فصل این را با عددِ سقف می‌بندد.

این درس را به یک روتینِ ثابت تبدیل کن؛ هفت قدم که برای هر معامله، پیش از زدنِ اردر، اجرا می‌شود. قدم‌ها را کامل و به‌ترتیب اجرا کن و هیچ‌کدام را رد نکن: ردکردنِ هر قدم، معمولاً دقیقاً همان‌جایی است که حساب‌ها می‌شکنند — قدمِ رد‌شده در روزِ بد، همان گودی است که درسِ دراودان همین فصل درباره‌اش حرف می‌زند.

قدم اول: سرمایهٔ فعلی و ریسک٪ پلان را بنویس — مثلاً ۵٬۰۰۰ و ۱٪ = ۵۰ دلار. قدم دوم و سوم: قیمتِ ورود و استاپِ ساختاری را از چارت بردار. قدم چهارم: فاصله را به درصدِ ورود تبدیل کن. قدم پنجم: فرمولِ حجم را بزن و مقدارِ کوین را به پایین گرد کن. قدم ششم: اگر فیوچرز است، مارجینِ لازم را با لوریج حساب کن و فاصلهٔ استاپ تا قیمتِ لیکویید را چک کن — درسِ بعدی همین فصل. قدم هفتم: همهٔ این اعداد را در پلانِ معامله ثبت کن.

این چک‌لیست با درسِ ریسک ثابت همین فصل (قدم اول)، درسِ استاپ‌لاس همین فصل (قدم‌های دوم تا چهارم و ششم) و درسِ ژورنال‌نویسی در همین سطح (قدم هفتم) به هم وصل می‌شود؛ هر درس یک قطعهٔ پازلِ سایزینگِ درست است. وقتی روتین شد، کلِ فرایند کمتر از یک دقیقه طول می‌کشد — و از آن به بعد، هیچ معامله‌ای بدونِ این هفت قدم زده نمی‌شود.