سقف و کف مجاز قیمت؛ محاسبه و کاربرد روزانه
سقف و کف مجاز قیمت هر نماد را گام‌به‌گام محاسبه کن؛ فرمول با مثال عددی، نکتهٔ گرد شدن ریالی، کاربرد روزانه و فیلتر فاصله تا سقف و کف.
پیش از این‌که دکمهٔ ثبت سفارش را بزنی، دو عدد باید در ذهنت باشد: سقف و کف مجاز قیمت امروزِ نماد. این دو عدد همان دیوارهایی‌اند که سامانه سفارش‌های بیرون‌مانده را به آن‌ها برمی‌گرداند؛ اما چیزی فراتر از محدودیت‌اند — ابزار تصمیم‌اند. فاصلهٔ قیمت تا سقف یعنی فضای رشد باقی‌ماندهٔ روز، سفارش چسبیده به سقف یعنی اشتیاقِ حداکثری، و نشستن معامله در کف یعنی جایی که خریدار و فروشنده سرِ هم می‌آیند. در این نوشته محاسبهٔ این دو عدد را گام‌به‌گام یاد می‌گیری و بعد کاربرد روزانه‌اش را می‌چینیم.
فرمول؛ دو ضرب و دو دیوار
مرجع محاسبه قیمت پایانی دیروز است و فرمول ساده: سقف مجاز = پایانی دیروز × (۱ + دامنه) و کف مجاز = پایانی دیروز × (۱ − دامنه). مثال اول: پایانی ۲٬۰۰۰ تومان با دامنهٔ ۳ درصد ← سقف ۲٬۰۰۰ × ۱٫۰۳ = ۲٬۰۶۰ و کف ۲٬۰۰۰ × ۰٫۹۷ = ۱٬۹۴۰ تومان. مثال دوم با عددی دیگر: پایانی ۱٬۵۰۰ با همان دامنه ← سقف ۱٬۵۴۵ و کف ۱٬۴۵۵ تومان. در سهم‌های ارزان‌قیمت، حاصل ضرب گاه عدد اعشاری می‌شود و سامانه قیمت را به نزدیک‌ترین ریال گرد می‌کند؛ برای همین است که گاهی یک ریال اختلاف در سقفِ نمایشی سایت‌های مختلف می‌بینی — ملاک همیشه تابلوی خود نماد است.
مرجعِ مرجع‌ها؛ این دو عدد را از کجا بگیریم؟
محاسبهٔ دستی برای فهم مکانیزم عالی است؛ برای معاملهٔ روزانه، خودِ سامانه این دو عدد را نمایش می‌دهد: در صفحهٔ هر نماد و در ستون‌های دیده‌بان بازار، کف و سقف مجاز امروز دیده می‌شود و در فیلترنویسی هم به شکل متغیرهای آماده در دسترس است. راهنمای کامل صفحهٔ نماد و دیده‌بان را در درس راهنمای سایت TSETMC دنبال کن تا برای پیدا کردن هر عددی، مستقیم سراغ زنبیل درست بروی.
کاربرد روزانه؛ سه جا که این دو عدد تصمیم می‌سازند
- پیش از ارسال سفارش: چکِ سه‌ثانیه‌ای این‌که قیمت درخواستت درون دیوارهاست؛ رایج‌ترین خطای تازه‌وارد، همین سفارشِ بیرون از محدوده است.
- سنجش فضای روز: اگر سهم الان ۲٬۰۲۰ معامله می‌شود و سقف ۲٬۰۶۰ است، فقط ۲ درصد فضا تا دیوار مانده — انتظار رشد بیشترِ امروز را با همین عدد تنظیم کن.
- خواندن رفتار در مرزها: حجم و تعداد سفارش‌ها در سقف و کف، فشار واقعی طرفین را لو می‌دهد؛ جمع پنج ردیف هر طرف را ببین، نه فقط ردیف اول.
استثناها و نکته‌های مرزی
همهٔ نمادها یک‌جور دیوار ندارند: حق تقدم‌ها و اوراق، دامنهٔ متفاوتی از سهام دارند؛ پس از توقف آستانه‌ای، بازگشایی گاه با دامنهٔ محدودتری همراه است؛ و در روزهای بعد از افزایش سرمایه، مبنای محاسبه قیمت تعدیل‌شده است نه قیمت پایانی خام — همان عددی که تاریخ قیمت را با تقسیم سهم‌های تازه، مقایسه‌پذیر نگه می‌دارد. یک قاعدهٔ طلایی هم به‌یاد بسپار: عدد دامنه متغیر مقرراتی است؛ پیش از هر محاسبه، درصدِ همان نماد را از تابلویش بگیر. داستان کامل دامنه‌ها را در دامنهٔ نوسان در بورس بخوان؛ این‌جا فقط یادت باشد که محاسبهٔ سقف و کف، بندِ پایانیِ همان زنجیره است.
سقف و کف، دیوارهای ثابت روزند؛ نوسان واقعی در فاصلهٔ میان آن دو اتفاق می‌افتد — و آن فاصله، قلمرو تصمیم توست.
از فردا صبح، این عادت دو‌دقیقه‌ای را به کار ببند: پایانی دیروز، دامنهٔ نماد، سقف و کف امروز، و جای قیمت فعلی میان این دو. با درس‌های فیلترنویسی؛ اولین قدم‌ها و پنج فیلتر کاربردی دیده‌بان می‌توانی سهم‌های نزدیک سقف یا کف را هم لحظه‌ای مرتب کنی. تعریف حد قیمت و دامنهٔ نوسان را در واژه‌نامه مرور کن و برای ریشه‌های این قواعد، سطح اول مسیر بورسی را از اول بخوان.
مطالب مرتبط
ساختار کامل تحلیل و مدیریت ریسک را در مسیر آموزشی یاد بگیر — از سطح یک، رایگان.